Elektrik sigortaları, çoğunlukla onları görmesek de günlük yaşamımızın her alanında vardır. Genelde sigortaları can sıkıcı arızalarla bir arada hatırladığımızdan pek iyi anıldıkları söylenemez. Sigortalar yalnızca, elektrikli veya elektronik cihazlar olması gerektiği gibi çalışmadığında ilgi alanımız girer. Acemi bir kişinin arıza sebebi olarak daima “yanmış” bir sigortayı göstermesine karşın konunun uzmanı, sigorta görevini yaparak durumun kötüleşmesini önlediğini bilir.
Bununla beraber sigortalar, her türlü elektrikli cihaz ve sistemler için üstlendikleri bu koruma görevini, ancak özenli bir üretimin ürünü olmaları ve koruma konseptine uygun seçilmeleri durumunda yerine getirebilirler. Sık sık haberlerde duyulan elektrik kontağından çıkan yangınların en önemli noktasıdır doğru ürün seçimi.
Sigortaları kullanmadan önce doğru çalışıp çalışmadıklarını kontrol etmek mümkün olmadığından, özenle üretilmiş olmaları şarttır. Uygun sigortanın seçilmesi, sigortaların temel teknik işlevlerinin bilinmesi ve ütün etiketi üzerinde yer alan bilgiler ve teknik değerleri hakkında temel bilgilere sahip olunmasını gerektirir.
– D-Tipi Sigortalar (Vidalı Sigortalar)
– NH Sigortalar
– HH Sigortalar
D SİGORTA BUŞONLARI
D sigorta buşonları kısa devre akımı ve aşırı yüklere karşı devreyi korumak için iş yerlerinde, sinyalizasyon şebekelerinde, konutlarda ve benzer binalarda kullanılır.
D sigorta sistemi, gövde kapak, buşon ve diğer aksamdan oluşur. Sigorta buşonları 2A den 100A’e kadar üretilir. Buşonlar,gövdeler ve viskontaklar Standard seramikten, kapaklar ise seramik veya plastik malzemeden üretilir.
Sigorta sistemi 500V AC veya 400V DC karşılayacak şekilde dizayn edilmiştir.
D sigorta sisteminin avantajları.
– Düşük güç kaybı
– Düşük sıcaklık
– Taşıma, depolama ve montaj kolaylığı
– Parça ve final ürünlerde kalite devamlılığı
Viskontak , birlikte kullanıldığı kendi anma akım değerindeki sigorta buşonunun dip kontak çapı ile aynı ölçüde olması nedeniyle, daha büyük anma akım değerindeki sigorta buşonlarının kullanılmasını önlemektedir.
NH-Sigortalar
NH-Sigortalar, Uluslararası Standartta “Bıçaklı Kontağı Olan Buşonlara Sahip Sigortalar” olarak tanımlıdır. Sigortaların mucidi olan Almanlar sebebiyle “NH” Almaca alçak gerilim – yüksek güç anlamına gelen “Niederspannung-Hochleistung” ifadesinin baş harflerinden gelmektedir. Bu sigortaların açma kapasitelerinin 100kA’in üzerinde olduğu ve bu sayede alçak gerilim şebekelerinde beklenen tüm kısa devre değerlerini karşıladığı düşünüldüğünde bu ismi sonuna kadar hak ettiği anlaşılır. Kullanıcı için bunun anlamı şudur: koruma elemanı olarak NH-Sigortaları tercih etmek, kullanıcıyı kısa devre hesabının yapılması zahmetinden ve masrafından kurtarılması demektir.
NH Tip Sigorta ve Buşonları
NH Bıçaklı Sigortalar
Düşük güç kaybı, yüksek kısa devre açma gücü
NH-Sigorta buşonlarının oluşturdukları güç kaybı çok düşük ve anma kısa devre açma gücü ise çok yüksektir. Bu sigortalar, azami derecede emniyetle çalışma özelliğinin yanı sıra çok ekonomik olma özelliğine de sahiptir. NH-Sigorta buşonları çok dayanıklıdır. Bu buşonlar değişik sıcaklıklarda görevlerini kusursuz olarak yerine getirebilmekte ve kısa süreli aşırı akımlarda sigorta telinin karakteristik eğrilerinde değişiklik olmaksızın dayanabilmektedir. Sağlam Steatit (Seramik) gövdeli NH-Bıçaklı sigorta buşonları yapısal açıdan güvenli ve her zaman için sızdırmaz özelliktedir. Sadece kimyasal açıdan özel saflıkta, dane büyüklüğü dağılımı ve kum yoğunluğu mükemmel olan bir quarz kumu NH-Sigorta buşonlarındaki arkları emniyetli bir şekilde söndürmekte ve gövdenin hasar görmesini güvenilir bir biçimde önlemektedir.
HH-Sigortalar
HH-Sigortalar, >1kV alternatif gerilimde kullanılan sigortalar olup adını Almaca yüksek gerilim – yüksek güç anlamına gelen “Hochspannung-Hochleistung” ifadesinin baş harflerinden oluşturulan kısaltmadan almıştır. “Yüksek güç sigortası” tabiri, sigorta gövdelerinin kapalı olması ve kısa devre akımlarının, akım sınırlama prensbine dayanarak alev çıkartmaksızın kesilmesi anlamına gelmektedir. akım sınırlama özelliği olmayan ve anahtarlama işlemi esnasında sıcak gazların gürültülü salınımının gerçekleştiği açık tip sigortalar yaygın olmasına rağmen enerji sürekliliği istenilen yüksek güçlü dağıtım şebekelerinde tercih edilmemektedirler.
Referans:
Sigortalar İçin El Kitabı
Dr. -Müh. Herbert Bessei
