Sıcaklık ile ilgili olarak farklı tanımlamalar yapabiliriz, fakat hepsi aynı kapıya çıkar. Örneğin aşağıdaki tanımlar gibi.
- Sıcaklık, bir cismin sıcaklığının ya da soğukluğunun bir ölçüsüdür.
- Bir cismin üzerine aldığı ısının değerini belirten özelliktir. Bir cisim üzerine ısı alırsa sıcaklığı yükselir, ısı verirse sıcaklığı azalır.
- Sıcak olan şeyin durumu, etkisi veya sıcak olan şeyin niteliği, hararet.
Bizi asıl ilgilendiren tanım ise bilimsel / fiziksel olandır. Sıcaklığın fiziksel tanımı aşağıdaki gibidir.
- Bir maddeyi oluşturan taneciklerden birinin ortalama hareket (kinetik) enerjisini ifade den bir değerdir.
Sıcaklık, enerji değildir. Isı ve sıcaklık birbirine bağlı olarak değişen kavramlardır. Yani ısısı fazla olan bir cismin sıcaklığı fazla, ısısı az olan bir cismin sıcaklığı azdır. Isı enerji olması sebebi ile bir büyüklüktür. Sıcaklık ise yalnızca bir semboldür ve termometre (ısı ölçer) ile ölçülür.
- Duyularla algılanmakta ve genellikle sıcak ya da soğuk terimleri ile ifade edilmektedir. Teknik olarak bu değerlendirme doğru değildir. İki cisim birbirine temas ettirildiğinde sıcak olan soğumakta soğuk olan ısınmakta ve belirli bir süre temas halinde kaldıklarında her ikisi de aynı sıcaklığa gelmektedir. Buradan yola çıkarak; sıcaklık, bir maddenin ısıl durumunu belirten ve ısı geçişine neden olan etken olarak tanımlanabilir.
- Termik denge halinde bulunmayan sistemle çevresini termik denge haline getirmeye zorlayan potansiyeldir. Termik denge sağlandıktan sonra bu potansiyel kalkmakta, sistemde çevresiyle aynı değeri almaktadır.
- Noktasal bir özelliktir.
- Enerjinin mikroskobik düzeydeki statik hâlidir.
- Bir maddenin ortalama hıza sahip herhangi bir molekülünün kinetik enerjisiyle doğru orantılı olan büyüklüğüne denir.
- Sıcaklık, genleşmeye bakılarak dolaylı yoldan ölçülebilir. Ölçümünde, termometre denilen cihaz kullanılmaktadır.
- Bir cismin, etrafına, kendiliğinden enerji verme eğiliminin bir ölçüsüdür. Enerji veren madde daha yüksek sıcaklıktadır.
Sıcaklık Birimleri
- Celsius (°C)
- Fahrenheit (°F)
- Kelvin (°K)
- Planck (TP)
- Rømer (°Rø)
- Réaumur (°R)
- Newton (°N)
- Delisle (°De)
Sıcaklık Çevrim Formül Örnekleri
- T (Kelvin) = T (Celsius) + 273.15
t(°K) = t(°C) + 273,15
- T (Celsius) = (T (Fahrenheit) – 32) / 1.8
t(°C) = (t(°F) – 32) / 1.8
NOT: Günlük konuşmalarda sıcaklık yerine ısı kelimesi yanlışlıkla kullanılmaktadır.